ನವದೆಹಲಿ: 2025-26ನೇ ಸಾಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
2024-25ನೇ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ₹11.80 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಾಲ ಪಡೆದಿತ್ತು,2025-26ರಲ್ಲಿ ₹11.54 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೊಸ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಣ್ಣ ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲಗಳಿಂದ ₹3.28 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವುದು, ಇದರಿಂದ ಒಟ್ಟು ಗ್ರೀಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಾಲ ₹14.82 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಆಗಲಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ:
ಸರ್ಕಾರ ಸಾಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ, ಅದನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ವಿಕಸನ (Infrastructure Development), ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ (Employment Generation), ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ (Social Welfare Schemes) ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದರಿಂದ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಸಾಲ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ.
2023-24ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಟ್ಟು ಸಾಲ GDP ಯ ಶೇಕಡಾ 56.1% ಆಗಿತ್ತು.2024-25ರಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇಕಡಾ 55.7% ಆಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಹೂಡಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸಾಲದ ಬಳಕೆ – ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಣ ಹಂಚಿಕೆ?:
ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಸಾಲವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂಲಭೂತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
1. ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ (Capital Expenditure) – ₹11.11 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ ಎಂದರೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಹಣ.
ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆಗಳು: ₹3.3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ₹2.2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ನವೀನ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯ (Manufacturing Sector): ₹1.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಹಸಿರು ಇಂಧನ : ₹1.3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 50-ವರ್ಷದ ಉಚಿತ ಸಾಲದ ಸಹಾಯ: ₹1.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
2. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ – ₹3.9 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಧನ್-ಧಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ ಮೂಲಕ 100 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಸುಧಾರಣೆ: ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಸಾಲ ಮಿತಿಯನ್ನು ₹5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
೩.ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯಕ್ಕೆ – ₹2.8 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಹೊಸ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು: 75,000 ಹೊಸ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೀಟುಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ.
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಡೇ ಕೇರ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು: 200 ಹೊಸ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ಐಐಟಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಂಡವಾಳ: 5 ಹೊಸ ಐಐಟಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆ.
೪.ಪಡಿತರ ಯೋಜನೆಗಳು (Subsidies) – ₹4.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಅನ್ನ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆ: ₹2.2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಎರಡನೇ SWAMIH ನಿಧಿ (ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ): ₹15,000 ಕೋಟಿ
ರಾಜಸ್ವ ಆದಾಯ (Revenue Receipts) – ಸರ್ಕಾರ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಗಳಿಸುತ್ತಿದೆ?
2025-26ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ರಾಜಸ್ವ ಆದಾಯ ₹34.96 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಆಗಲಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳು:
೧.ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯ (Tax Revenue): ₹28.37 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳು (Income Tax, Corporate Tax): ₹18.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳು (GST, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್, ಎಕ್ಸೈಸ್): ₹9.87 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
೨.ಇತರೆ ಸ್ವೀಕೃತಿಗಳು (Non-Tax Revenue): ₹6.59 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ನಿಗಮ ಲಾಭಾಂಶ (Dividends, Profits): ₹2.1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಇತರೆ ಮೂಲಗಳು: ₹4.49 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ರಾಜಸ್ವ ಖರ್ಚು (Revenue Expenditure) – ಸರ್ಕಾರ ಹಣ ಹೇಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ?
ರಾಜಸ್ವ ಖರ್ಚು ಎಂದರೆ ನಿತ್ಯ ಖರ್ಚುಗಳು, ವೇತನ, ಪಿಂಚಣಿ, ಭದ್ರತಾ ವೆಚ್ಚ, ಬಡ್ಡಿದರ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ಮೊದಲಾದವು. 2025-26ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ವ ಖರ್ಚು ₹39.54 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಆಗಲಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಖರ್ಚು ವಿಭಾಗಗಳು :
ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು: ₹5.8 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಅನ್ನ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆ (Subsidies): ₹4.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಬಡ್ಡಿದರ ಪಾವತಿ (Interest Payment): ₹10.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಒಳಸಂಚಾರ ಸೇವೆಗಳು: ₹6.2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿ: ₹4.2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ₹3.9 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಸಾಲ,ಖರ್ಚು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ
ಈ ಬಜೆಟ್ ಆರ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಲವನ್ನು ಸಮತೋಲನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಸಾಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ವಿಕಸನ (Infrastructure) ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ (Employment Generation) ಗೆ ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 2025-26ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಬಳಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಈ ಬಜೆಟ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ-ಆಧಾರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
